Thị trường carbon, bao gồm cả hệ thống mua bán phát thải (ETS) và các cơ chế tín chỉ carbon tự nguyện, đang trở thành công cụ chính sách quan trọng nhất trong việc nội hóa chi phí của biến đổi khí hậu vào hoạt động sản xuất. Về cơ bản, thị trường này thiết lập một giới hạn phát thải tổng thể và cho phép các doanh nghiệp trao đổi hạn ngạch, từ đó khuyến khích việc đầu tư vào công nghệ phát thải thấp. Thông qua việc gắn giá trực tiếp lên mỗi tấn khí CO2 tương đương, thị trường tạo ra động lực kinh tế mạnh mẽ để các doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu suất năng lượng và chuyển dịch cơ cấu sang năng lượng tái tạo. Việc định giá carbon hiệu quả không chỉ giúp đạt được các mục tiêu cắt giảm phát thải quốc gia mà còn tạo ra luồng vốn đầu tư mới cho các dự án xanh, thúc đẩy quá trình khử carbon trong các ngành công nghiệp nặng.
Để thị trường carbon vận hành bền vững, tính minh bạch trong việc đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV) là yêu cầu tiên quyết. Các dữ liệu phát thải phải được xác thực bởi các bên thứ ba độc lập để đảm bảo tính chính xác của tín chỉ carbon. Sự phát triển của các nền tảng kỹ thuật số trong việc quản lý sổ cái phát thải đang giúp giảm thiểu rủi ro gian lận và tăng tính thanh khoản cho thị trường. Các nhà hoạch định chính sách cần chú trọng đến việc liên kết thị trường nội địa với hệ thống quốc tế để tối ưu hóa chi phí cắt giảm phát thải trên quy mô toàn cầu. Việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về sở hữu tín chỉ carbon sẽ là tiền đề để thúc đẩy thị trường này phát triển minh bạch, công bằng, và thực sự đóng góp vào nỗ lực hạn chế sự gia tăng nhiệt độ trái đất dưới ngưỡng 1.5°C theo Thỏa thuận Paris (Zechter et al., 2016).
Tác giả: Đồng Phú Hảo, Nguyễn Thanh Bình*
Tài liệu tham khảo
Zechter, R., Kerr, T., Kossoy, A., Peszko, G., Oppermann, K., Ramstein, C., & Kingsmill, N. (2016). State and trends of carbon pricing. Washington, DC: World Bank, Ecofys, Vivid Economics.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
