Ô nhiễm không khí, đặc biệt là nồng độ bụi mịn PM2.5, đang là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh hô hấp và tim mạch mãn tính trên toàn thế giới. Các hạt bụi siêu mịn này có khả năng xâm nhập sâu vào phổi và tuần hoàn máu, mang theo các hợp chất hữu cơ độc hại và kim loại nặng gây ra các phản ứng viêm hệ thống trong cơ thể người. Theo các báo cáo khoa học mới nhất, mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và các bệnh lý suy giảm nhận thức đang ngày càng trở nên rõ nét, gây áp lực to lớn lên hệ thống y tế công cộng. Nguồn phát thải chính từ hoạt động giao thông đô thị, sản xuất công nghiệp và các hoạt động đốt nhiên liệu sinh khối đang là thách thức lớn đối với các đô thị đang trong quá trình phát triển nhanh.
Việc cải thiện chất lượng không khí đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ từ việc siết chặt tiêu chuẩn phát thải công nghiệp đến phát triển giao thông công cộng xanh. Các thành phố thông minh đang ứng dụng mạng lưới cảm biến IoT để giám sát nồng độ ô nhiễm theo thời gian thực, giúp cung cấp thông tin cảnh báo sớm cho người dân. Đồng thời, việc quy hoạch các hành lang xanh và phát triển không gian đô thị thân thiện với môi trường cũng giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của đảo nhiệt và ô nhiễm. Đây không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ môi trường mà còn là chiến lược cốt lõi để nâng cao chất lượng sống của cư dân đô thị. Việc đầu tư vào năng lượng sạch và thúc đẩy lối sống xanh là chìa khóa để giảm bớt gánh nặng bệnh tật liên quan đến ô nhiễm không khí, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị khỏe mạnh và đáng sống (Yin et al., 2024).
Tác giả: Đồng Phú Hảo, Nguyễn Thanh Bình*
Tài liệu tham khảo
Yin, H., McDuffie, E. E., Martin, R. V., & Brauer, M. (2024). Global health costs of ambient PM2· 5 from combustion sources: a modelling study supporting air pollution control strategies. The Lancet Planetary Health, 8(7), e476-e488.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
