Khoa học quản lý đất đai đang dịch chuyển từ tư duy quản trị đơn mục đích sang đa mục tiêu nhằm ứng phó với thách thức từ biến đổi khí hậu. Việc tích hợp các giải pháp dựa vào thiên nhiên (Nature-based Solutions - NbS) vào quy hoạch sử dụng đất là bước tiến chiến lược để tối ưu hóa khả năng hấp thụ carbon, đồng thời bảo vệ các hệ sinh thái nhạy cảm như đất ngập nước và rừng phòng hộ. Các mô hình không gian hiện đại được thiết lập để xác định những khu vực có tiềm năng cao cho lưu trữ carbon và bảo tồn đa dạng sinh học trong quy hoạch tổng thể. Việc quản trị đất đai hiện nay không đơn thuần là phân bổ diện tích mà là tối ưu hóa chức năng sinh thái, kinh tế của đất trong một hệ thống phức hợp. Việc quy hoạch đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật hạ tầng và các yếu tố sinh thái nhằm tăng cường khả năng chống chịu cho đô thị và nông thôn trước các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, sạt lở.
Bên cạnh đó, quản trị đa mục tiêu cho phép chính quyền địa phương cân bằng giữa nhu cầu phát triển kinh tế và giới hạn tự nhiên của môi trường. Các công cụ phân tích đa tiêu chí (Multi-Criteria Decision Analysis) giúp đánh giá tác động của các chính sách sử dụng đất đối với khả năng phục hồi của hệ thống. Thông qua việc phân tích dữ liệu không gian, các nhà hoạch định có thể đưa ra các kịch bản sử dụng đất giúp giảm thiểu rủi ro từ thiên tai và đảm bảo an ninh lương thực. Đây là hướng quản trị hiện đại, chuyển từ tư duy khai thác tài nguyên sang tư duy bảo tồn và phát triển bền vững. Việc áp dụng tư duy này giúp kết nối các chính sách bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế và an sinh xã hội, tạo điều kiện cho một nền tảng quản trị địa chính chủ động, có khả năng thích ứng linh hoạt và đảm bảo sự an toàn cho cộng đồng trước những biến động môi trường ngày càng gay gắt trên toàn cầu (Mendelsohn & Dinar, 2009).
Tác giả: Đồng Phú Hảo, Nguyễn Thanh Bình*
Tài liệu tham khảo:
Mendelsohn, R., & Dinar, A. (2009). Land use and climate change interactions. Annu. Rev. Resour. Econ., 1(1), 309-332.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
