Việc sử dụng các vật liệu thân thiện môi trường và chi phí thấp như biochar từ phụ phẩm nông nghiệp mang lại nhiều lợi ích trong cải tạo đất phèn ở vùng ven biển. Nghiên cứu này đánh giá biến động theo mùa và ảnh hưởng của biochar từ trấu và cành nhãn đến tính chất đất, chất lượng đất, cũng như sinh trưởng và năng suất lúa (Oryza sativa L.) trên đất lúa phèn trong mùa khô và mùa mưa. Năm nghiệm thức được bố trí gồm: T1 (không bón biochar), T2 và T3 (10 tấn và 20 tấn biochar trấu/ha), T4 và T5 (10 tấn và 20 tấn biochar cành nhãn/ha). Kết quả cho thấy biochar cải thiện tính chất đất với pH tăng từ 3,2% đến 9,2% và Al trao đổi giảm từ 7,7% đến 18,1% so với T1, tùy thuộc nghiệm thức và mùa vụ. Chỉ số chất lượng đất tăng lần lượt 30%, 54%, 26% và 16% ở các nghiệm thức T2, T3, T4 và T5 trong mùa khô so với T1. Trong mùa khô, nghiệm thức T3 đạt khối lượng hạt (1,06 kg/m²) và sinh khối tổng (2,31 kg/m²) cao nhất, tiếp theo là T5, T2, T4 và T1. Hiệu quả trong mùa mưa kém rõ rệt hơn, có thể do rửa trôi, cho thấy cần bón bổ sung thường xuyên hơn ở vùng mưa nhiều. Hiệu ứng cải tạo pH và quá trình rửa trôi trong mùa mưa được xác định là các cơ chế chính ảnh hưởng đến chất lượng đất và năng suất lúa. Biochar từ trấu hiệu quả hơn biochar từ cành nhãn trong việc giảm các hạn chế của đất và tăng năng suất lúa. Tóm lại, biochar có hiệu quả trong cải thiện đất phèn và tăng sinh trưởng, năng suất lúa, nhưng hiệu quả giảm nhanh trong mùa mưa, do đó cần nghiên cứu thêm để xác định liều lượng tối ưu trong điều kiện mưa nhiều.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
