Chất lượng nước mặt có thể chịu ảnh hưởng tương tác giữa yếu tố tự nhiên (biến động theo mùa) và các nguồn ô nhiễm do con người (công nghiệp, nông nghiệp và khu dân cư). Nghiên cứu này được thực hiện tại tỉnh Hậu Giang, Tây Nam Việt Nam nhằm (1) đánh giá ảnh hưởng tương tác giữa các yếu tố này và (2) xác định các cơ chế liên quan đến sự biến đổi các chỉ tiêu chất lượng nước mặt. Mẫu nước được thu tại 29 điểm trong các năm 2013, 2014 và 2015 vào mùa khô và mùa mưa tại các khu vực công nghiệp, nông nghiệp và dân cư để phân tích 11 chỉ tiêu. Trong khi pH và nhiệt độ cao hơn đáng kể vào mùa khô so với mùa mưa, thì NO₃⁻, NH₄⁺, PO₄³⁻, oxy hòa tan (DO) và Fe chịu ảnh hưởng đáng kể bởi cả hai yếu tố thí nghiệm. Ảnh hưởng tương tác của hai yếu tố đến nhu cầu oxy sinh hóa (BOD₅), nhu cầu oxy hóa học (COD) và tổng chất rắn lơ lửng (TSS) là có ý nghĩa. Các khu dân cư và công nghiệp có nồng độ BOD₅ và COD cao hơn vào mùa khô so với mùa mưa, trong khi khu nông nghiệp không có sự khác biệt giữa hai mùa. Hiệu ứng pha loãng vào mùa mưa và hiệu ứng cô đặc vào mùa khô có thể giải thích sự khác biệt theo mùa ở khu dân cư và công nghiệp. Trong khi đó, dòng chảy mặt từ nông nghiệp có thể đưa thêm chất hữu cơ vào các điểm lấy mẫu trong mùa mưa, làm giảm tác động pha loãng. Tóm lại, các nguồn ô nhiễm từ sản xuất nông nghiệp, khu dân cư và công nghiệp ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước mặt, trong khi biến động theo mùa điều chỉnh các tác động này thông qua hiệu ứng pha loãng và dòng chảy bề mặt.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
