Mặc dù các thủy vực nội địa đã được nghiên cứu nhiều, nhưng ít nghiên cứu xem xét ảnh hưởng tương tác giữa xâm nhập mặn và loại hình thủy vực đến chất lượng nước. Nghiên cứu này nhằm (1) đánh giá chất lượng nước nội địa dưới tác động của loại hình thủy vực và vùng bị xâm nhập mặn, (2) xem xét biến động theo chiều dọc của chất lượng nước và (3) định lượng tỷ lệ đóng góp của các nguồn ô nhiễm tại tỉnh Tiền Giang, Việt Nam. Tổng cộng 680 mẫu nước mặt được thu tại 34 điểm dọc theo sông Tiền và các kênh nhánh từ năm 2015 đến 2019. Các mẫu được phân tích 16 chỉ tiêu lý, hóa, sinh học, dùng để tính chỉ số chất lượng nước (WQI) và xử lý bằng ANOVA hai yếu tố và PCA/FA. Chỉ số WQI ở cả hai loại thủy vực có xu hướng cải thiện từ hạ lưu lên thượng lưu, với tốc độ cải thiện nhanh hơn ở sông (từ 79 lên 88) so với kênh (từ 82 lên 85). PCA/FA cho thấy nước bị ảnh hưởng bởi sáu nguồn ô nhiễm chính, bao gồm xâm nhập mặn, nuôi trồng thủy sản, và các hoạt động nông nghiệp, dân cư, công nghiệp. Tóm lại, chất lượng nước nội địa vùng ven biển chịu ảnh hưởng tương tác của khoảng cách không gian và loại hình thủy vực, dẫn đến sự vận chuyển các chất ô nhiễm ra vào khu vực nội địa.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
