Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đang tái cấu trúc các dòng chảy thương mại quốc tế bằng cách đánh thuế dựa trên hàm lượng carbon của hàng hóa nhập khẩu. Mục tiêu của cơ chế này là ngăn chặn tình trạng "rò rỉ carbon", nơi các doanh nghiệp chuyển dịch sản xuất sang các quốc gia có quy định môi trường lỏng lẻo. Đối với các quốc gia xuất khẩu, việc thích ứng với CBAM không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Các nhà sản xuất hiện đang phải chịu áp lực lớn trong việc thực hiện kiểm kê phát thải toàn diện cho toàn bộ chu trình sản xuất sản phẩm, từ nguyên liệu đầu vào đến quy trình logistics.
Để ứng phó hiệu quả, các ngành công nghiệp cần đẩy nhanh quá trình cải tiến công nghệ nhằm giảm thiểu phát thải trực tiếp và gián tiếp. Điều này bao gồm việc đầu tư vào các quy trình sản xuất sạch, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường và tích cực tham gia vào thị trường tín chỉ carbon để bù đắp lượng phát thải không thể tránh khỏi. Đồng thời, các chính phủ cần xây dựng hệ thống định giá carbon nội địa tương đương với các đối tác thương mại để giữ lại nguồn thu thuế carbon thay vì để quốc gia khác thu. Cuộc chơi thương mại quốc tế hiện nay không còn chỉ dựa trên giá thành và chất lượng, mà còn bị định hình bởi "chỉ số xanh" của hàng hóa, buộc tất cả các mắt xích trong chuỗi cung ứng phải chuyển mình theo hướng phát triển xanh bền vững (Zhong & Pei, 2024).
Tác giả: Đồng Phú Hảo, Nguyễn Thanh Bình*
Tài liệu tham khảo
Zhong, J., & Pei, J. (2024). Carbon border adjustment mechanism: a systematic literature review of the latest developments. Climate Policy, 24(2), 228-242.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
