Sự phân bố vi nhựa (MP) trong trầm tích sông, chịu ảnh hưởng bởi chế độ nước và các nguồn ô nhiễm, vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Nghiên cứu này đánh giá tác động kết hợp của biến động theo mùa và sự khác biệt giữa các thủy vực đến nồng độ MP trong trầm tích sông Sài Gòn và các phụ lưu, đồng thời xác định các nguồn phát sinh tiềm năng. Các mẫu trầm tích được thu theo cặp tại 11 vị trí dọc theo sông và các phụ lưu trong mùa mưa và mùa khô. Vi nhựa từ 44 mẫu được tách, định lượng và đặc trưng hóa để đánh giá toàn diện. Kết quả cho thấy nồng độ MP dao động từ 140 đến 1200 hạt/kg, với đặc điểm chủ yếu là dạng sợi, màu trắng và kích thước từ 200–500 μm. Trong mùa mưa, nồng độ MP tương đương giữa sông (584 hạt/kg) và phụ lưu (553 hạt/kg), trong khi mùa khô, phụ lưu có nồng độ cao hơn đáng kể (737 hạt/kg) so với sông (351 hạt/kg). Đáng chú ý, sông có tỷ lệ cao hơn các hạt MP nhỏ (<200 μm), trong khi các hạt lớn (>200 μm) phổ biến hơn ở phụ lưu. Sự khác biệt này được giải thích bởi tác động kết hợp của chế độ dòng chảy và các nguồn ô nhiễm từ sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp. Tóm lại, ô nhiễm vi nhựa trong trầm tích sông và phụ lưu chịu ảnh hưởng của sự tương tác giữa biến động theo mùa và đặc điểm thủy vực, phụ thuộc vào chế độ dòng chảy và nguồn ô nhiễm. Những kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết của các chiến lược quản lý phù hợp theo không gian và thời gian.
ⓒ 2026 Nhóm nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường bền vững.
